Geneza projektu

Ideowym fundamentem i bazą  Euroregionalnej Kolei Karpackiej (EKK) jest powstały w 1993 r. Euroregion Karpacki, którego głównym inicjatorem i twórcą był ówczesny wojewoda przemyski Adam Pęzioł. W sensie funkcjonalnym EKK jawi się jako transportowa emanacja idei Europy Karpat, którą na przełomie lat 1999/2000 zainicjował z kolei Marek Kuchciński sprawujący wtedy urząd wicewojewody podkarpackiego.  

Kolejowy koncept z Euroregionem Karpackim i Europą Karpat w tle, pod pierwotną nazwą Karpacka Kolej Euroregionalna - wspólny pomysł wspomnianego wcześniej Adama Pęzioła i Jerzego Zuby (obecnie Członek Zarządu Powiatu Sanockiego i Prezes Stowarzyszenia DolinaKolejowa.pl) w 2017 r. swym honorowym patronatem objął Marszałek Województwa Podkarpackiego Władysław Ortyl.

Anonsowana tu wizja, której oś transportową  stanowią bieszczadzkie odcinki linii kolejowych nr 108 i 107 biegnące z Zagórza w kierunku na Ukrainę i Słowację szlakiem, ponad stupięćdziesięcioletniej Pierwszej Węgiersko-Galicyjskiej Kolei Żelaznej została ujęta w Strategii Rozwoju Województwa Podkarpackiego do roku 2030. Fakt ten poprzedziły szerokie konsultacje społeczne prowadzone w ubiegłej kadencji Sejmiku Województwa Podkarpackiego pod kierunkiem ówczesnej Wicemarszałek Województwa Podkarpackiego Ewy Draus m.in. przy wsparciu Posła na Sejm RP Piotra Babinetza. 

Drogę do realizacji EKK w formule samorządowej kolei prowadzonej przez Powiat Sanocki, otworzyło finalnie jednomyślne głosowanie przedstawicieli wszystkich radnych obecnych w trakcie nadzwyczajnej sesji Sejmiku Województwa Podkarpackiego 30 grudnia 2025 r. skutkujące przyznaniem pomocy finansowej na realizację w/w celu w kwocie 1,5 mln zł. 

Inauguracja przewozów kolejowych przewidzianych w ramach tego zadania planowana jest od lipca 2026 r. Ich znaczenie jest trudne do przecenienia w kontekście minimalizacji negatywnych komunikacyjnych i społecznych skutków zamknięcia linii kolejowej nr 108 Jasło – Nowy Zagórz na czas jej remontu. Sprawnie funkcjonująca kolej jest strategicznym elementem bezpieczeństwa w wielu wymiarach a także kołem zamachowym rozwoju gospodarczego, bazującego na transportowej integracji krajów Unii Europejskiej.